تاثير «قواعد مالي» بر عملكرد صندوقهاي نفتي: مقايسه صندوقهاي ايران و نروژ
اين مقاله در پي پاسخ به اين سوال است كه چه تفاوتهایی در قواعد مالی و بودجهریزی سبب تفاوت در عملکرد صندوقهای نفتی ایران و نروژ شده است. هرچند تشکیل صندوق نفتي میتواند پایهای صحیح برای سیاستگذاری در زمینه مديريت صحيح درآمدهاي نفتي باشد اما کافی نبوده و یک صندوق نفتي به تنهایی قادر به پسانداز درآمد نفتی با هدف تثبیت اقتصاد یا انباشت بیننسلی نیست. اگر صندوق نفتي به طور مناسب با بودجه دولت يكپارچه نشده باشد، مدیریت مالی را پیچیده کرده و میتواند به تخصیص ناکارای منابع مالی و به کاهش شفافیت منجر شود. برخورداری از یک خزانه برای همه منابع دولت، انتقال مازاد واقعی بودجه به صندوق نفتی، نقش محوری بانک مرکزی در مدیریت داراییهای ارزی و محدود کردن کسری بودجه غیرنفتی به عنوان مکمل سازوکار صندوق نفتی، چهار ویژگی لازم برای داشتن بودجه یکپارچه است.
مقايسه عملكرد صندوقهاي نفتی نروژ و ايران نشان میدهد عدم یکپارچگی نظام مالی در ایران، نبود مدیریت واحد بر منابع عمومی، روشن نبودن میزان منابع و مصارف واقعي کشور و تحمیل برخی از هزینهها به صندوقهای نفتی کشور از طریقی به غیر از سند بودجه کل کشور، سبب عدم شكلگيري انباشت واقعي منابع و در نتيجه عدم موفقیت صندوقهای نفتی در ایران شده است. اما عملکرد مطلوب صندوق نفتی نروژ به این دلیل است که آن سازوكار در درون نظام مالي و بودجهريزي يكپارچه و جامع این کشور تعبيه شده و مازاد واقعي بودجه به آن سرازير ميشود.
http://nashr.majles.ir/article_250_0.html